جستجو

پروتئین چیست؟

                                        



پروتئين ها، تركيبات آلي بزرگ و پيچيده اي هستند. كلمه پروتئين از واژه پروتئوس به معني «مقام اول» يا اولويت گرفته شده است. پروتئین عامل اصلي و اوليه زندگي است و بدون آن حيات ممكن نيست. پروتئين ها مانند كربوهيدرات ها و چربي ها داراي كربن، ئيدروژن، اكسيژن هستند و علاوه بر اينها حاوي ازت (نیتروژن) نيز هستند.

حدود يك ششم پروتئين، ازت است. اسيدهاي آمينه واحدهاي تشكيل دهند پروتئين ها هستند. در بدن و مواد غذايي حدود 20 اسيد آمينه وجود دارد. در طول هضم، پروتئين ها به اسيدهاي آمينه تبديل مي شوند. وقتي دو اسيد آمينه به يكديگر متصل مي شوند، آن اتصال را «پيوند پپتیدی» مي نامند.

هرگونه حيواني و گياهي، نوع پروتئين هاي خاص خود را دارد. به علاوه در هر گونه نيز پروتئين هاي هر بافت منحصر به فرد است. پروتئين ها به عنوان يك ماده مغذي زياد مقدار، با واحد گرم اندازه گيري مي شوند. هر گرم پروتئين مساوي با چهار كيلوگرم انرژي است. پروتئين ها در رژيم غذايي ده تا 15 درصد انرژي را تأمين مي كنند. در بدن، پروتئين به چربي قابل تبدیل است.


                                   



 نقش پروتئين ها در بدن

نقش ساختماني: پروتئين ها اجزاي ضروري تمام سلول ها در موجودات زنده هستند. ماهيچه ها تقريباً نيمي از پروتئين ها را در خود دارند. كلاژن يك پروتئين ساختماني عمده در استخوان ها، تاندون ها، رباط ها، ديواره رگ ها، پوست و بافت همبند است. هنگامي كه يك بافت جديد ساخته مي شود، به عنوان مثال در دوران بارداري، نوزادي و كودكي، پروتئين بيشتري مورد نياز است.

اعمال تنظيمي: بسياري از مواد تنظيم كننده بدن نظير كروموزوم ها، هورمون ها،‌ آنزيم ها، رنگدانه هاي پوست و ... ماهيت پروتئيني دارند. پروتئين ها براي حفظ تعادل اسيد و باز در بدن لازم هستند.

تأمين انرژي: اگر رژيم غذايي، كالري كافي به بدن نرساند، پروتئين غذايي براي تأمين انرژي به مصرف مي رسد. در گرسنگي مزمن، بدن ذخاير كربوهيدرات و چربي و همچنين بافت هاي پروتئيني را مورد استفاده قرار مي دهد و پروتئين ماهيچه ها قبل از پروتئين اندام هاي حياتي مانند قلب، ريه ها و مغز استفاده مي شود. برعكس هنگامي كه رژيم غذايي پروتئينی بيشتر از نياز بدن جهت ساختن و ترميم بافت ها فراهم كند، پروتئين اضافي فوراً به صورت انرژي (به شكل گلوكز) در دسترس قرار مي گيرد يا به صورت چربي ذخيره مي شود.
 

منابع غذايي

پروتئين هاي حيواني نظير تخم مرغ، شير، پنير، ماست، گوشت قرمز، مرغ و ماهي داراي ارزش حياتي بالایی هستند. حبوبات و مغزها نيز منابع غني پروتئين به شمار مي روند. اگر چه كيفيت و مقدار  پروتئين غلات كمتر است، اما مقادير مصرفي نان، غلات، برنج و ماكاروني، نسبت مهمي از پروتئين دريافتي را فراهم مي كند. سبزي ها و
ميوه ها بخش كوچكي از پروتئين رژيم غذایی را فراهم مي كنند.


 

                             



مقدار مورد نياز

پروتئين تنها ماده مغذي زياد مقدار است كه براي آن ميزان توصيه شده غذايي وجود دارد. اين ميزان بر مبناي اسيدهاي آمينه موجود در مواد غذايي پروتئيني، قابليت هضم پروتئين، جنس و سن و وضعيت باروري در زنان تعيين مي شود. در دوران رشد (نوزادي، كودكي، بلوغ، بارداري و شيردهي) ميزان نياز بدن به پروتئين افزايش مي يابد. به طوركلي ده تا 15 درصد از كالري رژيم غذایی بايد از پروتئين تأمين شود. توصيه مي شود كه دو سوم از پروتئين دريافتي از منابع حيواني باارزش بيولوژيكي بالا تأمين شود. اگر چه كيفيت پروتئين نان، غلات و برنج و ماكاروني نسبت به پروتئين هاي حيواني كم است، اما مقدارمصرف روزانه اين مواد غذايي نسبت مهمي از دريافت پروتئين را تشكيل مي دهد.


منابع پروتئینی مهم عبارت اند است از:

تخم‌مرغ
ماهی
ماست چکیده
تخمه‌ی آفتابگردان و کدو
لوبیای سیاه
پنیر کوتاژ
عدس
جو دو سر
شیر
گوشت

 

نظر خود را بنویسید
فیلترها
Sort
display